Taban Analizi Nedir?
Taban analizi, ayak tabanındaki basınç dağılımını hem statik (dururken) hem de dinamik (adım atarken) detaylı olarak göstermeye yarar. Bu amaçla kullanılan teknoloji, gerçekte insan yapısının nasıl çalıştığını anlamamıza ve düzeltmemize yardımcı olmanın yanı sıra, ayak sağlığını korumaya da olanak tanır. Basınca duyarlı elektronik algılayıcılar içeren özel bir tarayıcı platform kullanılmaktadır. Özel bir bilgisayar programı sayesinde, ayak tabanında oluşan basınç değişimleri monitörde detaylı olarak görülebilir hale gelir. Bu bilgiler, her birey için özel olarak hazırlanmış doğru tedavi ve destek ayakkabılarını oluşturmada büyük bir rol oynamaktadır. Basınç değişimleri, en yüksek kırmızı renk olmak üzere farklı renklerle ifade edilir. Bu renk skalası, kişinin ayaklarındaki sorunların nerelerde yoğunlaştığını ve ne kadar ciddi olduğunu göstermek için geliştirilmiştir. Özellikle topuk, parmaklar veya ayak tabanı gibi bölgelerdeki basınç değerleri kilo paskal (kPa) olarak ölçülebilmektedir.
Ayak Analizi Neden Önemlidir?
Ayağınızın yapısı ve fonksiyonundaki bozukluklar, duruşunuzu, dengenizi, yürüyüşünüzü, koşunuzu ve diğer aktivitelerinizi olumsuz yönde etkileyerek günlük yaşam ve spor performansınızı kötü etkileyebileceği gibi, ayaktan başlayarak, vücudunuzun hemen her bölgesinde problemlere neden olabilir. Bu nedenle ayak sağlığına gereken önemi vermek, hem yaşam kalitenizi artırmak hem de uzun dönem sağlık sorunlarını önlemek açısından hayati bir öneme sahiptir. Ayak analizi, potansiyel sorunların erken evrede tespit edilmesine yardımcı olur ve tedavi sürecine yön verir.
Çocuklarda Ayak Analizi
Çocuklarda ayak analizi çok önemlidir. 3 yaşından itibaren ayak haritası oluşmaya başlamaktadır. Bu yaş itibari ile çocuklarda düz taban (pesplanus) ve yüksek ark (pescaus) oluşmaktadır. Ayak analizi ile çocuklarda bu oluşumların teşhisi yapılarak, tedaviye yönelik tabanlıklar üretilebilmektedir. Ayrıca, sağlıklı bir ayak gelişimi için hangi tür ayakkabıların tercih edilmesi gerektiği konusunda aileleri yönlendirmek de büyük bir önem taşımaktadır. Ayaktaki problemler ergenlik dönemine kadar düzeltilebilmektedir. Ancak bu süreçte geç kalınmaması, düzenli kontroller yapılması ve gerektiğinde uzman bir hekime başvurulması, çocukların ayak sağlığını korumak için kritik öneme sahiptir.
SKOLYOZ NEDİR?
İnsan omurgasına yandan bakıldığında, tam düz değildir. Boyun ve bel bölgesinde hafif çukurluk (lordoz) ve sırt bölgesinde hafif kamburluk (kifoz) vardır. Arkadan bakıldığında ise tam düz olmalıdır. Skolyoz (omurga eğriliği), omurganın sağ ya da sol yana doğru eğrilmesi anlamına gelmektedir. Omurgada yana doğru eğilme, ‘S’ veya ‘C’ şekilli olabilir. Bu durum, bireyin hem estetik görünümünü, hem de fiziksel sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir. Yana doğru eğilme dışında, omurların kendi etraflarında dönmesi de görülebilmektedir. Bu tür problemler, fiziksel aktivitelerde kısıtlamalar ve ağrı gibi çeşitli şekillerde kendini gösterebilir.
Skolyozu Tespit Etmenin 8 Yolu
Ayakta duruş pozisyonunda sırt duvara yaslı iken omuzların yükseklikleri farklı mı?
Çocuk dizleri düz bir şekilde öne eğildiğinde sırt kısımları farklı yükseklikte mi?
Kürek kemiklerinden biri diğerinden belirgin mi?
Kalça kemiklerinde asimetri var mı?
Ayakta iken kollar yavaşça öne sarkıtıldığında, bir taraf diğer tarafla karşılaştırıldığında kol ve vücut arasında daha fazla mesafe mevcut mu?
Çocukta belirgin bir sırt kamburu mevcut mu?
Bel çukurları kıyaslandığı zaman doku kıvrımları asimetrik mi?
Çocuk otururken ya da ayakta iken bir tarafa doğru eğik mi duruyor?
Skolyozu Olan Bireylerde Neler Olabilir?
Solunum Problemleri: Özellikle Torakal bölgeyi etkileyen eğriliklerde, göğüs kafesinde oluşan deformitelerin etkisi ve postürün de bozulması ile akciğerlerde solunum kapasitesinin azalmasına neden olmaktadır. Bu durum, kişinin günlük yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebilir ve nefes almakta zorluk çekmesine yol açabilir.
Disk Patolojileri: Asimetrik duruş nedeni ile vücut ağırlığının sağ veya solda daha fazla taşınıyor olması, omurlara binen yükleri daha da arttırmakta; kifoz ve lordoz açılarındaki bozulmalar ve rotasyonel değişiklikler nedeniyle ayrıca skolyozlu kişilerde disk problemleri görülmektedir (listezis, disk hernisi, stenoz, spondiloz, vs.). Bu durumlardan biri, günlük aktiviteleri gerçekleştirirken rahatsızlığa ve sıkıntıya yol açabilir.
Ağrı: İlerleyen yaşla birlikte, özellikle hareketsiz bireylerde sıklıkla görülen ve farklı nedenlere bağlı gelişen ağrı sorunu, skolyozlu kişilerde daha fazla hissedilmekte, kifoz ve lordoz açılarındaki bozulmalar nedeniyle sırt ve bel ağrılarına ve omurgada oluşan ağrıyı kompanse etmek için kalçanın yapmış olduğu kompansasyon nedeniyle görülen bacak ve kalça ağrılarına sıklıkla rastlanmaktadır. Bu tür ağrılar, kişinin günlük yaşam aktivitelerini de olumsuz yönde etkileyebilir.
LORDOZ NEDİR?
Lordoz, belde omurganın aşırı bir eğriliği olduğu bir durumdur. Omurga, boyun, sırt ve bel kısmında kafanın ağırlığını desteklemek ve şok darbelerini emmek için doğal olarak kıvrımlara sahiptir. Lordoz, bel yani lumbar bölgedeki doğal kavis normalin üzerinde olduğunda oluşur. Bu durum, omurgada aşırı basınca neden olup ağrıya yol açar. Lordozu olan kişilerde genelde, belde görünür bir kavis vardır. Kendilerine yandan bakıldığında bel, belli bir C şekli yapar. Ayrıca lordozu olan kişiler midelerini ve kalçalarını dışarıya doğru çıkarıyor gibi görünür ve bu durum, günlük yaşamda sıkıntılara sebep olabilir.
KİFOZ NEDİR?
Kifoz:
Kamburluk olarak da bilinen, omurganın öne doğru eğilmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu durum, bireyin duruşunu bozarak genel görünümünü etkileyebilir ve zamanla kalp, akciğer gibi iç organları da etkileyebilir. Bu nedenle kifoz, tıbbi anlamda ciddi bir sorun olarak değerlendirilmelidir.
Kifoz belirtileri nelerdir?
Kifozun en net belirtisi öne doğru eğikliktir. Ancak bunun dışında da bazı belirtiler göstererek kifoza dair ipuçları verir. Bunlar;
Hafif ya da şiddetli sırt ağrısı
Boy uzunluğunun kemiklerin eğilmesi sonucunda azalıyor gibi görünmesi
Dik durmakta güçlük yaşamak ve ilerleyen zamanlarda zorluk derecesinin artması
Kaslarda yorgunluk hissetmek
Omurgada aşırı duyarlılık
Kifoz (Kamburluk) Neden Olur?
1-Duruş Bozukluğu: Ayakta iken veya otururken dik durmamak, geçici kifoza yol açabilir. Bu tür kifoz, duruşa dikkat edilince veya uzanınca hemen kaybolur; çünkü çoğu zaman omurlarda veya kaslarda geri dönülmez hasara yol açmaz. Ancak sandalyede geriye sarkarak oturmak, ağır sırt çantası taşımak, ders çalışırken sürekli öne doğru eğilmek gibi etkenler, omurları destekleyen kas ve bağların kalıcı olarak gerilmesine yol açarsa, tedavi gerektiren kifoza neden olabilir.
2-Omur Şekillerinin Sorunlu Olması: Scheuermann kifozu adı verilen hastalıkta, omurlar doğal dikdörtgen şeklinde olmamakta, üçgene yakın şekillenmektedir. Bu hatalı omur gelişiminin neden kaynaklandığı tam olarak bilinmiyor; ancak omurlara ulaşan kan dolaşımındaki bozukluktan kaynaklanabileceği üzerinde duruluyor. Bu durum, birçok kişi için gelecekte ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.
3-Ana Rahmindeki Hatalı Gelişim: Bebek omurları ana rahmindeki gelişim sürecinde kifoza uğrayabilir. Birçok vakada, iki veya daha fazla omur kaynamakta ve hareket kabiliyetini sınırlanmaktadır. Kifoz olan bireyin yakın akrabalarında kifoz görülmesi riskinin daha büyük olduğu hesaba katılınca, bu durumun genetik olabileceği düşünülüyor ve bu nedenlerle, hamilelik sürecinde de dikkatli olunması gerektiği anlaşılmaktadır.
4-Bazı Hastalıklar: Aşağıdaki hastalıklar kifoza yol açabilir:
Osteoporoz: Kemiklerin daha zayıf ve kırılgan hale gelmesi, kemik erimesi, genellikle ilerleyen yaş ile ilişkilidir.
Spondiloz: Omurgadaki aşınma durumu, yaşlılığa bağlı olarak ortaya çıkabilir veya ilerleyebilir, bu durum kişide ağrı, hareket kısıtlılığı gibi sorunlara yol açabilir.
Spina Bifida: Omurganın ortasında boşluğa yol açan doğum defekti, ayrık omurga, doğuştan gelen bir sorun olarak ciddi sorunlara neden olabilir.
Paget Hastalığı: Yeni kemik gelişimini kesintiye uğratan ve kemiklerin zayıflamasına yol açan bir hastalık, bu hastalık, tedavi edilmediğinde ilerleyebilir.
Nörofibromatoz: Sinir çevrelerinde tümör oluşumuna neden olan hastalık, bu hastalık yaşam kalitesini etkileyebilir ve sürekli izlenim gerektirebilir.
Kas Distrofisi: Kas kuvvetinde ilerleyici özellik gösteren zayıflık, yaşamın kalitesini ciddi anlamda tehdit eden bir durumdur.
Tüberküloz: Bir tür bakteriyel akciğer iltihabı, farklı sağlık sorunlarına yol açabilecek ciddi bir hastalıktır.